Analizy

„Prawie 80. lat temu Tajwan przeżył narodową traumę. 28 lutego 1947 roku w Tajpej wybuchły protesty, mieszkańcy wyspy próbowali negocjować reformy administracji i większy udział w rządzeniu wyspą. Brutalnie je spacyfikowano, a od 1949 roku Tajwan był rządzony przez prawie 40 lat twardą ręką. Ten okres „białego terroru” chińskiej prawicy, pozostaje...

„Polityka zagraniczna USA na Bliskim Wschodzie w okresie drugiej kadencji Donalda Trumpa podlega znaczącej ewolucji, choć pozostaje głęboko osadzona w pragmatycznym, transakcyjnym kursie realizowanym podczas pierwszej prezydentury.”- pisze w analizie CSM Krzysztof Płomiński, szef programowy Obserwatorium Bliskowschodniego przy Centrum Stosunków Międzynarodowych. Ambasador RP w Iraku (1990 – 1996), a także w Arabii Saudyjskiej (2000 – 2004). Pobierz...

„Stosunki Europy ze Stanami Zjednoczonymi są dzis napięte, a podzielony Zachód to słabszy Zachód. Podważanie fundamentów partnerstwa transatlantyckiego może zniszczyć jego spójność polityczną i wagę gospodarczą. Odwracając się od Europy, Ameryka przecenia swoją siłę, by skutecznie przeciwdziałać rywalizacji innych potęg.”- pisze w analizie CSM prof. dr Danuta Hübner, Szefowa Obserwatorium Europejskiego przy Centrum...

„8 lutego Japończycy poszli do urn, by wybrać swych przedstawicieli do Izby Niższej parlamentu, choć ostatnie wybory odbyły się zaledwie w październiku 2025 roku. Premier Takaichi Sanae niespodziewanie rozwiązała parlament pod koniec stycznia 2026 roku, po zaledwie trzech miesiącach rządów, aby uzyskać jednoznaczną odpowiedź czy Japończycy pragną jej na tym stanowisku. Uzyskała...

„Wybory parlamentarne w Bangladeszu stanowią moment krytyczny zarówno dla polityki wewnętrznej kraju, jak i dla relacji gospodarczych oraz architektury bezpieczeństwa w Azji Południowej. Ich przebieg i rezultat zdecyduje o tym, czy państwo podąży drogą stabilnego rozwoju czy też pogrąży się w wewnętrznych sporach i walkach frakcyjnych, będąc źródłem niepewności dla regionu.”-...

„27 stycznia 2026 roku Unia Europejska i Indie ogłosiły zakończenie negocjacji porozumienia o wolnym handlu. Dokument musi jeszcze zostać ratyfikowany przez obie strony, więc droga do wdrożenia jego zapisów jest długa. Z polskiej perspektywy umowa jest raczej szansą niż zagrożenia dla gospodarki i należy dołożyć wszelkich starań, aby polskie firmy ją odpowiednio wykorzystały.” –...

„Relacje między rządzonym przez talibów Afganistanem a Pakistanem a należą obecnie do najbardziej niestabilnych elementów architektury bezpieczeństwa Azji Południowej. Nasilające się incydenty graniczne, eskalacja napięć politycznych oraz rosnąca aktywność ugrupowań ekstremistycznych wskazują, że konflikt Kabul-Islamabad przerósł ramy incydentalnych kryzysów i przybrał charakter przewlekłego zagrożenia regionalnego. Początek 2026 roku potwierdził tę...

„Analiza trajektorii systemowych, które ukształtowały się w Chinach po 2020 roku i zostały instytucjonalnie domknięte w latach 2023–2025 pokazuje, że kluczowe dla zmian w tym kraju to kierunek i koszty. Odkrywa także, że stabilność władzy jest osiągana poprzez rozbudowęmechanizmów kontroli, co generuje ograniczenia niewidoczne w krótkim horyzoncie czasowym.”- pisze w analizie...

„Upadek reżimu Baszara al-Assada zapoczątkował nową epokę w dziejach Syrii. Obecność Iranu, która w znacznym stopniu ukształtowała konflikt syryjski po 2 roku, zmalała. Natomiast w Damaszku wyłoniła się nowa władza, choć o ograniczonym zasięgu, pod przewodnictwemtymczasowego prezydenta Ahmada al-Sharaa. W 2025 roku odbyły się aż trzy spotkania między Prezydentem USA a nowym przywódcą...

„Prezydencja w G20, sprawowana przez Republikę Południowej Afryki w 2025 roku, była historycznie pierwszą, która odbywała się na kontynencie afrykańskim. W naturalny sposób zatem uwaga polityków i mediów światowych przynajmniej na czas najważniejszych wydarzeń prezydencji kierowała się w stronę Afryki, co było niewątpliwym sukcesem, jako że kontynent ten rzadko bywa obiektem...

„We wrześniu 2025 roku chiński kontenerowiec Istanbul Bridge, należący do linii Sea Legend Line, opuścił port w Qingdao i po niespełna trzech tygodniach trasy przez Północną Drogę Morską dotarł do Gdańska. Chińskie komunikaty mówiły o „historycznym skróceniu dystansu między Azją a Europą”, w polskich mediach pisano o „przełomie logistycznym”, a Port...

„Wybory w Mjanmie skończą się dopiero pod koniec stycznia 2026, ale już znamy ich rezultat. Rządząca Mjanmą junta ogłosi zwycięstwo i przywróci fasadę demokracji. Chce jeszcze raz spróbować kontrolowanej transformacji, ale na własnych warunkach i bez niespodzianek. Czy USA oddadzą wpływ na ten strategiczny kraj Chinom i Rosji? Czy Europa zdecyduje się...

„Większe zaangażowanie Indii w Afganistanie i konsekwentne dążenie do rozwoju współpracy z Iranem i państwami Azji Centralnej to część szerszej strategii tego państwa w celu równoważenia otoczenia geopolitycznego, coraz silniej kształtowanego przez rosnącą potęgę Chin. Zwrot na Zachód staje się narzędziem przełamywania asymetrii i odpowiedzią na chińskie działania odbierane jako...

„Chińczycy patrzą na Europę z perspektywy cywilizacji starszej o kilka tysięcy lat. Widzą Stary Kontynent głównie jako pojemny rynek i część układu globalnych przetargów. Tymczasem Europa jest wspólnotą polityczną bez jednego centrum, opartą na procedurach i prawie, a nie na woli. To jednak dopiero powierzchnia sporu — głębsze nieporozumienie wyrasta z odmiennych pojęć ładu i procesu.”- pisze...

„11 listopada w Iraku odbyły się wybory parlamentarne. O 329 miejsc ubiegała się rekordowa liczba ponad 8 tys. kandydatów. Głosowanie nie wyłoniło jednoznacznego zwycięzcy, choć o sukcesie mogą mówić przede wszystkim siły proirańskie. W powstałym układzie politycznym będzie bardzo trudno sformować stabilny rząd, a to jest niezbędnym warunkiem dalszego rozwoju tego...

„Raport „Profilowanie Odporności krajów Europy wobec Chin” jest jednym z najpełniejszych opracowań poświęconych relacjom Europy z Chinami. Autorzy stawiają przed sobą zadanie karkołomne: zmierzyć coś, co z natury wymyka się pomiarowi — odporność państw europejskich na wpływy polityczne, gospodarcze, technologiczne i poznawcze płynące z Pekinu.” – pisze w analizie CSM...

„6 listopada 2025 r. Pekin ogłosił wizytę króla Tajlandii Maha Vajiralongkorna (Ramy X). Analiza komunikatów wskazuje, że Chiny rezygnują z twardych narzędzi nacisku na rzecz rytuału, symbolu i kulturowego języka lojalności. To test nowego modelu budowania wpływów. Na przykładzie Tajlandii Pekin pokazuje, że potrafi tworzyć zależności bez dominacji, a lojalność bez przymusu....

„Dotychczasowe decyzje administracji Prezydenta Trumpa wobec Afryki Subsaharyjskiej zdają się wskazywać na jeden szerszy strategiczny cel – wzmocnienie pozycji i wpływów USA w regionie poprzez zapewnienie dostępu do kluczowych surowców mineralnych, zwiększenie amerykańskich inwestycji, pogłębienie wymiany handlowej oraz przeciwdziałanie chińskim wpływom. Podobnie jak w innych przypadkach, Biały Dom postawił na transakcyjność,...

„IV Plenum Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Chin (20 – 23 października b.r.) nie zakończyło się przełomowymi decyzjami. Przyniosło jednak coś trudniejszego do uchwycenia: zmianę tonu. W oficjalnym komunikacie słowo bezpieczeństwo pada dwadzieścia siedem razy, słowo innowacja — trzy. To proporcja, która mówi wszystko. Chiny nie komunikują już przyszłości w kategoriach wzrostu, ale w kategoriach przetrwania....

„W ostatnich miesiącach negocjacje między Komisją Europejską a rządem Indii w sprawie Porozumienia o Wolnym Handlu wyraźnie nabrały tempa. Czynnikiem, który ożywił toczące się od prawie 20 lat rozmowy jest prezydent Donald Trump i jego polityka nakładania taryf na większość krajów świata. Zarówno w Brukseli oraz stolicach państw członkowskich UE, jak...