Publikacje

„Zwycięstwo rządzącej Armenią partii Nikola Paszyniana w czerwcowych wyborach parlamentarnych daje szansę na utrzymanie proeuropejskiego kursu tego państwa. Jest to przy tym bardziej klęska Rosji niż sukces premiera. Przyszłość kluczowych planów rządu jest jednak niepewna i dużo zależy od wsparcia zewnętrznego, zwłaszcza, że Rosja już podjęła działania na rzecz destabilizacji...

„W kwietniu i maju 2026 r. w Indiach odbyły się wybory do władz regionalnych w kilku stanach: Bengal Zachodni, Tamil Nadu, Kerala, Assam oraz terytorium związkowe Puducherry. Rezultat przyniósł umocnienie się Indyjskiej Partii Ludowej (BJP), która rządzi tym krajem od 2014 r. Największym sukcesem było przejęcie władzy w Bengalu Zachodnim, w tym w...

„Tocząca się od 28 lutego 2026 r. otwarta wojna w Iranie wywołuje w Azji wielowymiarowe skutki. Dotykają one nie tylko kwestii gospodarczych, bezpieczeństwa energetycznego i łańcuchów dostaw, ale także polityki zagranicznej i obronnej. Wpływają jednocześnie na debatę publiczną na całym globie.”- piszą w raporcie CSM dr hab. Beata Bochorodycz, dr...

„Spór chińsko-japoński po wypowiedzi premier Japonii Sanae Takaichi z listopada 2025 r. nie wygasł, lecz zmienił formę. Początkowa reakcja Pekinu obejmowała presję dyplomatyczną, ostrzeżenia przed podróżami, ograniczenia lotów, zawieszenie importu japońskich produktów morza i uderzenie w wybrane wydarzenia kulturalne. W 2026 r. konflikt został wpisany w szerszy kontekst bezpieczeństwa regionalnego:...

„Dla przedsiębiorców liczy się myślenie strategiczne, szybkie przetwarzanie ogromnej ilości danych, zdolność do adaptacji i skracanie czasu podejmowania decyzji. Odnowiona i zreformowana Unia Europejska powinna się też kierować tymi priorytetami.”- pisze w komentarzu CSM prof. dr Danuta Hübner, polityk, profesor nauk ekonomicznych, ekspert i koordynator Obserwatorium Europejskiego przy Centrum Stosunków Międzynarodowych. Wcześniej m.in....

„Druga prezydentura Donalda Trumpa utwierdziła świat w przekonaniu, że Ameryka prowadzi globalną i brutalną grę mocarstw, widząc jedyną równą sobie potęgę w Chinach. Stany Zjednoczone czują także pewien respekt do Rosji, ale zupełnie nie poważają innych graczy. W tym kontekście dla Europy rośnie znaczenie Indii i krajów Azji Południowo- Wschodniej,...

„O ile umowa UE-Mercosur wzbudziła w Europie ogromne kontrowersje, szersze w swojej skali porozumienie z Indiami przechodzi bez echa. To dobrze z perspektywy wprowadzenia jego zapisów w życie, niedobrze dla rozumienia skutków jego zapisów.”- pisze w analizie CSM Adam Burakowski, prof. w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, dyplomata, członek Obserwatorium Azjatyckiego oraz szef Obserwatorium Afrykańskiego...

„Amerykańsko-izraelski atak na Iran wyznacza nowy etap realiów na Bliskim Wschodzie, z konsekwencjami dla stosunków globalnych. Tocząca się wojna może być odbierana nie tylko jako konflikt interesów i wpływów, ale także walka ideologiczno-religijna. Dla regionu to początek kształtowania się przyszłego mgliście zarysowanego ładu, wpisanego w amerykańską Strategię Bezpieczeństwa Narodowego i aspiracje izraelskie.”-...

„Podniesienie cen ropy naftowej oraz zablokowanie dostaw surowców do produkcji nawozów uderzyło w prawie wszystkie kraje Afryki Subsaharyjskiej. Dla kilku państw, które eksportują ropę czy zyskały na zmianie tras handlowych, zyski nie rekompensują strat związanych z ograniczeniami żywnościowymi. W interesie regionu leży stabilizacja sytuacji w Zatoce, a nie zwycięstwo którejś ze...

„Rezerwy ciężkich pierwiastków ziem rzadkich mają kluczowe znaczenie dla Stanów Zjednoczonych w utrzymaniu ich globalnej przewagi technologicznej i militarnej. Tymczasem w ostatnich dekadach liderem kontrolującym światowe wydobycie stały się Chiny. Dostrzegając zależność USA od tych surowców, Pekin w 2025 roku zaostrzył kontrolę ich eksportu. W odpowiedzi Waszyngton podpisał umowę z Rijadem na...

„Marcowe Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych w Pekinie, często określane jako „parlament”, to najważniejsze wydarzenie polityczne w Chinach. W tym roku dyskutowano o prognozach wzrostu gospodarczego, przemyśle 4.0 i kolejnym planie pięcioletnim. Uchwalono także akty prawne dotyczące języka, edukacji i „jedności etnicznej”. To właśnie one mogą okazać się najistotniejsze dla przyszłości Państwa Środka.”- pisze dr...

„Nepal to pierwsze państwo na świecie, którego premierem został raper. W marcowych wyborach parlamentarnych zwyciężyło ugrupowanie wsparte głosami przede wszystkim młodego pokolenia. Sformowanie rządu kończy kilkumiesięczny okres politycznego napięcia i daje szansę na ustabilizowanie sytuacji w kraju.”- pisze w analizie CSM Adam Burakowski, prof. w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk,...

„Uznanie suwerenności Somalilandu przez Izrael w grudniu 2025 r. wzbudziło międzynarodowe poruszenie. Było zapowiedzią nowej rozgrywki o zmianę architektury bezpieczeństwa regionu i reorganizacji relacji na Bliskim Wschodzie, którego kulminacją jest wojna w Iranie.”- pisze w analizie CSM Janusz Byliński, polski arabista i dyplomata; tłumacz, pracownik handlu zagranicznego, konsul generalny RP w Karaczi (2000– 2004)...

„W przeciwieństwie do optymistycznej wizji stabilizacji i gospodarczego rozwoju Bliskiego Wschodu zawartej w amerykańskich dokumentach strategicznych administracji Trumpa, izraelskie elity polityczne wydają się postrzegać najbliższe lata jako okres niepewności systemowej. Z ich punktu widzenia, Izrael jest w historycznym punkcie zwrotnym, któryuzasadnia prowadzenie polityki maksymalizującej cele strategiczne nawet przy wysokich kosztach międzynarodowych....

„Prawie 80. lat temu Tajwan przeżył narodową traumę. 28 lutego 1947 roku w Tajpej wybuchły protesty, mieszkańcy wyspy próbowali negocjować reformy administracji i większy udział w rządzeniu wyspą. Brutalnie je spacyfikowano, a od 1949 roku Tajwan był rządzony przez prawie 40 lat twardą ręką. Ten okres „białego terroru” chińskiej prawicy, pozostaje...

Wizyta w Polsce prof. Kena Jimbo, jednego z czołowych japońskich ekspertów ds. bezpieczeństwa, była doskonałą okazją do rozmowy o zmieniającej się architekturze bezpieczeństwa w Azji Wschodniej. W obliczu rosyjskiej agresji na Ukrainę, rosnącej presji Chin oraz niepewności wokół przyszłej roli USA, pytaliśmy o to, jak Japonia redefiniuje swoją strategię sojuszniczą. Profesor...

„Zaangażowanie w mediacje międzynarodowe jest elementem strategii przetrwania Kataru i budowania jego globalnej marki. Nie jest to działanie doraźne, lecz fundament polityki zagranicznej tego małego państwa. To trwały kurs, mający także kształtować warunki do pokojowego rozwiązywania konfliktów w skali całego regionu i innych części świata.”- pisze w raporcie CSM dr hab. Prof. Adriana Łukaszewicz,...

„Hongkong nie jest już dziś przestrzenią masowych protestów ani widowiskowych starć z policją, które w latach 2019-2020 przyciągały uwagę światowych mediów. Mechanizm represji został przeniesiony do instytucji, a administracja tego autonomicznego regionu Chin koncentruje się na utrzymaniu rozwoju gospodarczego i budowaniu azjatyckiej „doliny krzemowej”.”- pisze w komentarzu CSM dr Maciej Gaca, prof....

„Polityka zagraniczna USA na Bliskim Wschodzie w okresie drugiej kadencji Donalda Trumpa podlega znaczącej ewolucji, choć pozostaje głęboko osadzona w pragmatycznym, transakcyjnym kursie realizowanym podczas pierwszej prezydentury.”- pisze w analizie CSM Krzysztof Płomiński, szef programowy Obserwatorium Bliskowschodniego przy Centrum Stosunków Międzynarodowych. Ambasador RP w Iraku (1990 – 1996), a także w Arabii Saudyjskiej (2000 – 2004). Pobierz...

„Stosunki Europy ze Stanami Zjednoczonymi są dzis napięte, a podzielony Zachód to słabszy Zachód. Podważanie fundamentów partnerstwa transatlantyckiego może zniszczyć jego spójność polityczną i wagę gospodarczą. Odwracając się od Europy, Ameryka przecenia swoją siłę, by skutecznie przeciwdziałać rywalizacji innych potęg.”- pisze w analizie CSM prof. dr Danuta Hübner, Szefowa Obserwatorium Europejskiego przy Centrum...