Publikacje

„Tocząca się od 28 lutego 2026 r. otwarta wojna w Iranie wywołuje w Azji wielowymiarowe skutki. Dotykają one nie tylko kwestii gospodarczych, bezpieczeństwa energetycznego i łańcuchów dostaw, ale także polityki zagranicznej i obronnej. Wpływają jednocześnie na debatę publiczną na całym globie.”- piszą w raporcie CSM dr hab. Beata Bochorodycz, dr...

„Spór chińsko-japoński po wypowiedzi premier Japonii Sanae Takaichi z listopada 2025 r. nie wygasł, lecz zmienił formę. Początkowa reakcja Pekinu obejmowała presję dyplomatyczną, ostrzeżenia przed podróżami, ograniczenia lotów, zawieszenie importu japońskich produktów morza i uderzenie w wybrane wydarzenia kulturalne. W 2026 r. konflikt został wpisany w szerszy kontekst bezpieczeństwa regionalnego:...

„Dla przedsiębiorców liczy się myślenie strategiczne, szybkie przetwarzanie ogromnej ilości danych, zdolność do adaptacji i skracanie czasu podejmowania decyzji. Odnowiona i zreformowana Unia Europejska powinna się też kierować tymi priorytetami.”- pisze w komentarzu CSM prof. dr Danuta Hübner, polityk, profesor nauk ekonomicznych, ekspert i koordynator Obserwatorium Europejskiego przy Centrum Stosunków Międzynarodowych. Wcześniej m.in....

„Druga prezydentura Donalda Trumpa utwierdziła świat w przekonaniu, że Ameryka prowadzi globalną i brutalną grę mocarstw, widząc jedyną równą sobie potęgę w Chinach. Stany Zjednoczone czują także pewien respekt do Rosji, ale zupełnie nie poważają innych graczy. W tym kontekście dla Europy rośnie znaczenie Indii i krajów Azji Południowo- Wschodniej,...

„O ile umowa UE-Mercosur wzbudziła w Europie ogromne kontrowersje, szersze w swojej skali porozumienie z Indiami przechodzi bez echa. To dobrze z perspektywy wprowadzenia jego zapisów w życie, niedobrze dla rozumienia skutków jego zapisów.”- pisze w analizie CSM Adam Burakowski, prof. w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, dyplomata, członek Obserwatorium Azjatyckiego oraz szef Obserwatorium Afrykańskiego...

„Amerykańsko-izraelski atak na Iran wyznacza nowy etap realiów na Bliskim Wschodzie, z konsekwencjami dla stosunków globalnych. Tocząca się wojna może być odbierana nie tylko jako konflikt interesów i wpływów, ale także walka ideologiczno-religijna. Dla regionu to początek kształtowania się przyszłego mgliście zarysowanego ładu, wpisanego w amerykańską Strategię Bezpieczeństwa Narodowego i aspiracje izraelskie.”-...

„Podniesienie cen ropy naftowej oraz zablokowanie dostaw surowców do produkcji nawozów uderzyło w prawie wszystkie kraje Afryki Subsaharyjskiej. Dla kilku państw, które eksportują ropę czy zyskały na zmianie tras handlowych, zyski nie rekompensują strat związanych z ograniczeniami żywnościowymi. W interesie regionu leży stabilizacja sytuacji w Zatoce, a nie zwycięstwo którejś ze...

„Rezerwy ciężkich pierwiastków ziem rzadkich mają kluczowe znaczenie dla Stanów Zjednoczonych w utrzymaniu ich globalnej przewagi technologicznej i militarnej. Tymczasem w ostatnich dekadach liderem kontrolującym światowe wydobycie stały się Chiny. Dostrzegając zależność USA od tych surowców, Pekin w 2025 roku zaostrzył kontrolę ich eksportu. W odpowiedzi Waszyngton podpisał umowę z Rijadem na...

„Marcowe Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych w Pekinie, często określane jako „parlament”, to najważniejsze wydarzenie polityczne w Chinach. W tym roku dyskutowano o prognozach wzrostu gospodarczego, przemyśle 4.0 i kolejnym planie pięcioletnim. Uchwalono także akty prawne dotyczące języka, edukacji i „jedności etnicznej”. To właśnie one mogą okazać się najistotniejsze dla przyszłości Państwa Środka.”- pisze dr...

„Nepal to pierwsze państwo na świecie, którego premierem został raper. W marcowych wyborach parlamentarnych zwyciężyło ugrupowanie wsparte głosami przede wszystkim młodego pokolenia. Sformowanie rządu kończy kilkumiesięczny okres politycznego napięcia i daje szansę na ustabilizowanie sytuacji w kraju.”- pisze w analizie CSM Adam Burakowski, prof. w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk,...

„Uznanie suwerenności Somalilandu przez Izrael w grudniu 2025 r. wzbudziło międzynarodowe poruszenie. Było zapowiedzią nowej rozgrywki o zmianę architektury bezpieczeństwa regionu i reorganizacji relacji na Bliskim Wschodzie, którego kulminacją jest wojna w Iranie.”- pisze w analizie CSM Janusz Byliński, polski arabista i dyplomata; tłumacz, pracownik handlu zagranicznego, konsul generalny RP w Karaczi (2000– 2004)...

„W przeciwieństwie do optymistycznej wizji stabilizacji i gospodarczego rozwoju Bliskiego Wschodu zawartej w amerykańskich dokumentach strategicznych administracji Trumpa, izraelskie elity polityczne wydają się postrzegać najbliższe lata jako okres niepewności systemowej. Z ich punktu widzenia, Izrael jest w historycznym punkcie zwrotnym, któryuzasadnia prowadzenie polityki maksymalizującej cele strategiczne nawet przy wysokich kosztach międzynarodowych....

„Prawie 80. lat temu Tajwan przeżył narodową traumę. 28 lutego 1947 roku w Tajpej wybuchły protesty, mieszkańcy wyspy próbowali negocjować reformy administracji i większy udział w rządzeniu wyspą. Brutalnie je spacyfikowano, a od 1949 roku Tajwan był rządzony przez prawie 40 lat twardą ręką. Ten okres „białego terroru” chińskiej prawicy, pozostaje...

Wizyta w Polsce prof. Kena Jimbo, jednego z czołowych japońskich ekspertów ds. bezpieczeństwa, była doskonałą okazją do rozmowy o zmieniającej się architekturze bezpieczeństwa w Azji Wschodniej. W obliczu rosyjskiej agresji na Ukrainę, rosnącej presji Chin oraz niepewności wokół przyszłej roli USA, pytaliśmy o to, jak Japonia redefiniuje swoją strategię sojuszniczą. Profesor...

„Zaangażowanie w mediacje międzynarodowe jest elementem strategii przetrwania Kataru i budowania jego globalnej marki. Nie jest to działanie doraźne, lecz fundament polityki zagranicznej tego małego państwa. To trwały kurs, mający także kształtować warunki do pokojowego rozwiązywania konfliktów w skali całego regionu i innych części świata.”- pisze w raporcie CSM dr hab. Prof. Adriana Łukaszewicz,...

„Hongkong nie jest już dziś przestrzenią masowych protestów ani widowiskowych starć z policją, które w latach 2019-2020 przyciągały uwagę światowych mediów. Mechanizm represji został przeniesiony do instytucji, a administracja tego autonomicznego regionu Chin koncentruje się na utrzymaniu rozwoju gospodarczego i budowaniu azjatyckiej „doliny krzemowej”.”- pisze w komentarzu CSM dr Maciej Gaca, prof....

„Polityka zagraniczna USA na Bliskim Wschodzie w okresie drugiej kadencji Donalda Trumpa podlega znaczącej ewolucji, choć pozostaje głęboko osadzona w pragmatycznym, transakcyjnym kursie realizowanym podczas pierwszej prezydentury.”- pisze w analizie CSM Krzysztof Płomiński, szef programowy Obserwatorium Bliskowschodniego przy Centrum Stosunków Międzynarodowych. Ambasador RP w Iraku (1990 – 1996), a także w Arabii Saudyjskiej (2000 – 2004). Pobierz...

„Stosunki Europy ze Stanami Zjednoczonymi są dzis napięte, a podzielony Zachód to słabszy Zachód. Podważanie fundamentów partnerstwa transatlantyckiego może zniszczyć jego spójność polityczną i wagę gospodarczą. Odwracając się od Europy, Ameryka przecenia swoją siłę, by skutecznie przeciwdziałać rywalizacji innych potęg.”- pisze w analizie CSM prof. dr Danuta Hübner, Szefowa Obserwatorium Europejskiego przy Centrum...

„8 lutego Japończycy poszli do urn, by wybrać swych przedstawicieli do Izby Niższej parlamentu, choć ostatnie wybory odbyły się zaledwie w październiku 2025 roku. Premier Takaichi Sanae niespodziewanie rozwiązała parlament pod koniec stycznia 2026 roku, po zaledwie trzech miesiącach rządów, aby uzyskać jednoznaczną odpowiedź czy Japończycy pragną jej na tym stanowisku. Uzyskała...

„Wybory parlamentarne w Bangladeszu stanowią moment krytyczny zarówno dla polityki wewnętrznej kraju, jak i dla relacji gospodarczych oraz architektury bezpieczeństwa w Azji Południowej. Ich przebieg i rezultat zdecyduje o tym, czy państwo podąży drogą stabilnego rozwoju czy też pogrąży się w wewnętrznych sporach i walkach frakcyjnych, będąc źródłem niepewności dla regionu.”-...