Publikacje

„Prawie 80. lat temu Tajwan przeżył narodową traumę. 28 lutego 1947 roku w Tajpej wybuchły protesty, mieszkańcy wyspy próbowali negocjować reformy administracji i większy udział w rządzeniu wyspą. Brutalnie je spacyfikowano, a od 1949 roku Tajwan był rządzony przez prawie 40 lat twardą ręką. Ten okres „białego terroru” chińskiej prawicy, pozostaje...

Wizyta w Polsce prof. Kena Jimbo, jednego z czołowych japońskich ekspertów ds. bezpieczeństwa, była doskonałą okazją do rozmowy o zmieniającej się architekturze bezpieczeństwa w Azji Wschodniej. W obliczu rosyjskiej agresji na Ukrainę, rosnącej presji Chin oraz niepewności wokół przyszłej roli USA, pytaliśmy o to, jak Japonia redefiniuje swoją strategię sojuszniczą. Profesor...

„Zaangażowanie w mediacje międzynarodowe jest elementem strategii przetrwania Kataru i budowania jego globalnej marki. Nie jest to działanie doraźne, lecz fundament polityki zagranicznej tego małego państwa. To trwały kurs, mający także kształtować warunki do pokojowego rozwiązywania konfliktów w skali całego regionu i innych części świata.”- pisze w raporcie CSM dr hab. Prof. Adriana Łukaszewicz,...

„Hongkong nie jest już dziś przestrzenią masowych protestów ani widowiskowych starć z policją, które w latach 2019-2020 przyciągały uwagę światowych mediów. Mechanizm represji został przeniesiony do instytucji, a administracja tego autonomicznego regionu Chin koncentruje się na utrzymaniu rozwoju gospodarczego i budowaniu azjatyckiej „doliny krzemowej”.”- pisze w komentarzu CSM dr Maciej Gaca, prof....

„Polityka zagraniczna USA na Bliskim Wschodzie w okresie drugiej kadencji Donalda Trumpa podlega znaczącej ewolucji, choć pozostaje głęboko osadzona w pragmatycznym, transakcyjnym kursie realizowanym podczas pierwszej prezydentury.”- pisze w analizie CSM Krzysztof Płomiński, szef programowy Obserwatorium Bliskowschodniego przy Centrum Stosunków Międzynarodowych. Ambasador RP w Iraku (1990 – 1996), a także w Arabii Saudyjskiej (2000 – 2004). Pobierz...

„Stosunki Europy ze Stanami Zjednoczonymi są dzis napięte, a podzielony Zachód to słabszy Zachód. Podważanie fundamentów partnerstwa transatlantyckiego może zniszczyć jego spójność polityczną i wagę gospodarczą. Odwracając się od Europy, Ameryka przecenia swoją siłę, by skutecznie przeciwdziałać rywalizacji innych potęg.”- pisze w analizie CSM prof. dr Danuta Hübner, Szefowa Obserwatorium Europejskiego przy Centrum...

„8 lutego Japończycy poszli do urn, by wybrać swych przedstawicieli do Izby Niższej parlamentu, choć ostatnie wybory odbyły się zaledwie w październiku 2025 roku. Premier Takaichi Sanae niespodziewanie rozwiązała parlament pod koniec stycznia 2026 roku, po zaledwie trzech miesiącach rządów, aby uzyskać jednoznaczną odpowiedź czy Japończycy pragną jej na tym stanowisku. Uzyskała...

„Wybory parlamentarne w Bangladeszu stanowią moment krytyczny zarówno dla polityki wewnętrznej kraju, jak i dla relacji gospodarczych oraz architektury bezpieczeństwa w Azji Południowej. Ich przebieg i rezultat zdecyduje o tym, czy państwo podąży drogą stabilnego rozwoju czy też pogrąży się w wewnętrznych sporach i walkach frakcyjnych, będąc źródłem niepewności dla regionu.”-...

„Świat, w którym USA były niekwestionowanym strażnikiem liberalnego porządku międzynarodowego, należy do przeszłości. Amerykańskie przywództwo jednak nie znika, lecz przybiera formę warunkową, selektywną i coraz częściej unilateralną. Dla Europy i Polski kluczowym wyzwaniem nie jest dziś „utrzymanie Ameryki w Europie”, lecz dostosowanie się do Ameryki działającej według nowej logiki interesu narodowego i...

„27 stycznia 2026 roku Unia Europejska i Indie ogłosiły zakończenie negocjacji porozumienia o wolnym handlu. Dokument musi jeszcze zostać ratyfikowany przez obie strony, więc droga do wdrożenia jego zapisów jest długa. Z polskiej perspektywy umowa jest raczej szansą niż zagrożenia dla gospodarki i należy dołożyć wszelkich starań, aby polskie firmy ją odpowiednio wykorzystały.” –...

„Relacje między rządzonym przez talibów Afganistanem a Pakistanem a należą obecnie do najbardziej niestabilnych elementów architektury bezpieczeństwa Azji Południowej. Nasilające się incydenty graniczne, eskalacja napięć politycznych oraz rosnąca aktywność ugrupowań ekstremistycznych wskazują, że konflikt Kabul-Islamabad przerósł ramy incydentalnych kryzysów i przybrał charakter przewlekłego zagrożenia regionalnego. Początek 2026 roku potwierdził tę...

„Analiza trajektorii systemowych, które ukształtowały się w Chinach po 2020 roku i zostały instytucjonalnie domknięte w latach 2023–2025 pokazuje, że kluczowe dla zmian w tym kraju to kierunek i koszty. Odkrywa także, że stabilność władzy jest osiągana poprzez rozbudowęmechanizmów kontroli, co generuje ograniczenia niewidoczne w krótkim horyzoncie czasowym.”- pisze w analizie...

„Upadek reżimu Baszara al-Assada zapoczątkował nową epokę w dziejach Syrii. Obecność Iranu, która w znacznym stopniu ukształtowała konflikt syryjski po 2 roku, zmalała. Natomiast w Damaszku wyłoniła się nowa władza, choć o ograniczonym zasięgu, pod przewodnictwemtymczasowego prezydenta Ahmada al-Sharaa. W 2025 roku odbyły się aż trzy spotkania między Prezydentem USA a nowym przywódcą...

„Prezydencja w G20, sprawowana przez Republikę Południowej Afryki w 2025 roku, była historycznie pierwszą, która odbywała się na kontynencie afrykańskim. W naturalny sposób zatem uwaga polityków i mediów światowych przynajmniej na czas najważniejszych wydarzeń prezydencji kierowała się w stronę Afryki, co było niewątpliwym sukcesem, jako że kontynent ten rzadko bywa obiektem...

„Antonio Gramsci, pisząc z celi faszystowskiego więzienia w latach 30. XX wieku, sformułował słynne zdanie: „Kryzys polega właśnie na tym, że stare umiera, a nowe nie może się narodzić”. W takim interregnum – ostrzegał – „pojawia się cała masa objawów chorobowych”. Mało jest dziś diagnoz trafniej definiujących współczesną rzeczywistość. System międzynarodowy stoi...

„Włączenie się prezydenta Donalda Trumpa w proces pokojowy w Sudanie jest krokiem w kierunku uporządkowania Bliskiego Wschodu i stworzenia warunków do funkcjonowania Porozumień Abrahamowych. Kluczowa rola w tym procesie przypada jednak regionalnym mocarstwom – Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonym Emiratom Arabskim. Dla skuteczności inicjatyw pokojowych konieczny będzie kompromis między odmiennymi wizjami tych ambitnych konkurentów.”- pisze w...

„Historia budżetu europejskiego pokazuje, że ambicje Unii są od lat ograniczane zarówno skalą dostępnych środków finansowych, jak i polityczną gotowością do wspólnego finansowania działań dotąd realizowanych przez poszczególne kraje. Przez dekady poziom 1% dochodu narodowego brutto w ramach Wieloletnich Ram Finansowych (WRF) stał się swoistym tabu, a Europa nie zdołała przełamać niechęci...

„We wrześniu 2025 roku chiński kontenerowiec Istanbul Bridge, należący do linii Sea Legend Line, opuścił port w Qingdao i po niespełna trzech tygodniach trasy przez Północną Drogę Morską dotarł do Gdańska. Chińskie komunikaty mówiły o „historycznym skróceniu dystansu między Azją a Europą”, w polskich mediach pisano o „przełomie logistycznym”, a Port...

„Wybory w Mjanmie skończą się dopiero pod koniec stycznia 2026, ale już znamy ich rezultat. Rządząca Mjanmą junta ogłosi zwycięstwo i przywróci fasadę demokracji. Chce jeszcze raz spróbować kontrolowanej transformacji, ale na własnych warunkach i bez niespodzianek. Czy USA oddadzą wpływ na ten strategiczny kraj Chinom i Rosji? Czy Europa zdecyduje się...

„Większe zaangażowanie Indii w Afganistanie i konsekwentne dążenie do rozwoju współpracy z Iranem i państwami Azji Centralnej to część szerszej strategii tego państwa w celu równoważenia otoczenia geopolitycznego, coraz silniej kształtowanego przez rosnącą potęgę Chin. Zwrot na Zachód staje się narzędziem przełamywania asymetrii i odpowiedzią na chińskie działania odbierane jako...