Centrum Stosunków Międzynarodowych od początku swojego istnienia poświęca wiele uwagi problematyce europejskiej, a w szczególności procesem rozszerzenia Unii Europejskiej. Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej było jednym z głównych wyzwań stawianych przez kolejne rządy po 1989 roku. CSM dokładało starań, aby poprzez stymulowanie debaty europejskiej przybliżać Polskę do członkostwa w strukturach europejskich. W ramach programu organizowano liczne konferencje, seminaria i debaty, tworzono programy badawcze i analizy służące jak najszybszemu członkostwu RP w Unii Europejskiej.
Po wejściu Polski do Unii Europejskiej polska polityka zagraniczna stanęła przed nowymi wyzwaniami i zadaniami. Problematyka europejska pozostała ważnym elementem polityki zagranicznej ale stała się również częścią polityki wewnętrznej, zwłaszcza gospodarczej i społecznej. Pojawił się ważny, europejski aspekt bezpieczeństwa wewnętrznego Polski jako części Unii, a już niedługo także Strefy Schengen. Dlatego też Program Europejski CSM poświęcony jest najważniejszym aktualnym zagadnieniom dotyczącym procesu integracji europejskiej, w szczególności takim kwestiom, jak podział kompetencji i instytucjonalny kształt Unii Europejskiej, konsekwencje rozszerzenia UE na Wschód, a także rola Polski w rozszerzonej Unii Europejskiej.
Chcemy także, aby Polska odgrywała aktywną rolę w kreowaniu polityki europejskiej na zewnątrz jak i wewnątrz Unii Europejskiej. Polska to kraj, który dzięki swoim położeniu na wschodnich granicach wspólnoty i znajomości realiów regionu i doświadczeniom transformacji politycznej i gospodarczej może i powinien odgrywać aktywną rolę w procesie ustalania przyszłej wizji zaangażowania Unii Europejskiej na terenie Europy Środkowo – Wschodniej i Bałkanach. Polska także poprzez swoje doświadczenia związane z okresem przedakcesyjnym może współdziałać poprzez wymianę doświadczeń z państwami, które widzą swoją przyszłość w ramach struktur unijnych. Dlatego też CSM w ramach Programu Europejskiego bierze aktywny udział w debacie publicznej wewnątrz kraju, organizuje konferencje międzynarodowe i debaty eksperckie a także współpracuje z organizacjami typu ‘think-tank’ w Unii Europejskiej i jej europejskim sąsiedztwie. Staramy się także służyć zdobytym doświadczeniem organizacjom w krajach aspirujących do przyszłego członkostwa w Unii Europejskiej.
Głównym celem Programu Europejskiego CSM jest badanie obecnej sytuacji w Unii Europejskiej, a także analiza wyzwań stojących przed polską polityką po przystąpieniu do Unii Europejskiej i próba wypracowania konkretnych propozycji dla polskiej i europejskiej elity politycznej.
Program Europejski skupia się w swojej działalności na analizie:
1) Miejsca Polski w Unii Europejskiej
- Miejsce / pozycja / rola Polski w UE
- Analiza polskich interesów w UE w konkretnych obszarach oraz analiza możliwych koalicji politycznych z udziałem Polski w ramach UE
- Analiza obecnych i proponowanych systemów prawno-formalnych a zwłaszcza decyzyjnych ze szczególnym uwzględnieniem pozycji Polski w danych systemach podejmowania decyzji, siła ważenia głosów w poszczególnych systemach traktatowych
2) Przyszłości Unii Europejskiej
- Reformy Traktatowej
- Reforma prawna, instytucjonalna, finansowa UE
- Rozszerzenie UE: Bałkany, Turcja, Ukraina
3) Roli Unii Europejskiej w polityce globalnej
- Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa UE
- Polityka Wschodniej UE i stosunki Polska-Rosja a UE
- Polityka Sąsiedztwa UE (ENP)
- Stosunki zewnętrzne z pozaeuropejskimi sąsiadami Europy - Afryka, Bliski Wschód, Chiny, Indie
4) Spraw Bezpieczeństwa Energetycznego
- Wspólna Polityka Energetyczna
5) Współpracy regionalnej ze szczególnym uwzględnieniem współpracy w ramach Grupy Wyszehradzkiej i Trójkąta Weimarskiego
- Wymiana doświadczeń i budowanie silnej pozycji Polski w regionie
- Umacnianie współpracy i roli Grupy Wyszehradzkiej i Trójkąta Weimarskiegow Europie
Działanie opiniotwórcze programu europejskiego polegają na: informowaniu o wynikach prac badawczych, opracowywaniu strategii i doradztwo na użytek elity politycznej oraz – szerzej – opinii publicznej.
